| |
Als je deze vraag stelt, zou je er bij moeten vragen: "Wat wil men met het
Bahasa gaan doen?" Als men op vakantie gaat en met de gewone mensen wil communiceren dan heeft men aan zo'n 300
woorden, enige kennis van de grammatica en een grote senyum
voldoende. Indonesiërs zijn zeer tolerante en aardige mensen die een gast uit het Westen nooit op een fout zullen
wijzen, dat wordt als zeer onbeleefd ervaren. Dat doet de spreker van enige woorden Bahasa al snel vermoeden dat hij of zij een talenknobbel
heeft. De Indonesiër zal zijn bewondering voor de buitenlander die de moeite neemt wat van zijn taal te spreken uitgebreid laten horen en het
"Sudah pintar Bahasa Indonesia" is een zinnetje dat de eigenaar van de ontvangende oren als een schitterend souvenir zal
koesteren.
Het Bahasa Indonesia is een simpele taal en wordt door 10-tallen miljoenen vaak zeer simpele mensen gesproken in simpele
gesprekjes. Als men voor het eerst in Indonesië komt zal men zich op een gegeven moment gaan verbazen omdat het lijkt of al die mensen steeds hetzelfde
vragen: sudah berapa lama di
Indonesia, sudah kawin, sudah punya anak, mau ke mana, dari mana
enzovoorts. Kent men de cultuur beter dan zal men weten dat dit een vorm van beleefdheid
is (men stelt elkaar geen moeilijke vragen waarop het moeilijk antwoorden is), zoiets als Lekker
weertje,
koud hè vandaag, in Nederland.
Daar komt nog bij dat veel Indonesiërs twee talen spreken; hun streektaal op de eerste plaats en daarnaast het
Bahasa als tweede taal. Op het platteland zijn er nog erg veel oudere mensen die geen
Bahasa spreken. In Indonesië worden er honderden talen gesproken. Op het eiland Java alleen al zijn er drie
hoofdtalen, het Javaans, het Sundanees en het Madurees plus nog vele dialecten die bijna een aparte taal
lijken. Zelfs het verschil tussen het Javaans van
Midden-Java, dat als halus beschouwd wordt en het Javaans van Oost-Java, welke taal als kasar beschouwd
wordt, is behoorlijk groot. Buiten Java worden er nog veel meer talen
gesproken, in de provincie West-Papua zelfs meer dan 300. Al deze mensen spreken op hun eigen manier Bahasa met andere
woorden. Ook is het
Bahasa een zeer levende taal. Er komen dagelijks erg veel nieuwe woorden bij en men gebruikt veel afkortingen en acroniemen
(samenvoegsels) die in geen woordenboek te vinden zijn
Het Bahasa Indonesia is min of meer een kunstmatige taal afkomstig van het
Bahasa Melayu dat oorspronkelijk in Riau, delen van Sumatra en Maleisië werd
gesproken. Vele handelaren uit vroeger tijden gebruikten deze taal door de hele
archipel. Omdat de taal eenvoudig was te leren en omdat veel mensen een paar woorden spraken om hun handel te doen ontstond het
pasar-Maleis. Hieruit is het Bahasa Indonesia voortgekomen.
Dit was het simpele gedeelte. Maar willen we nu een moeilijk en interessant gesprek gaan voeren of een ingewikkelde brief gaan
schrijven, dan blijkt het
Bahasa Indonesia een erg lastige taal. Zeker voor iemand die in het Westen is
opgegroeid, omdat het
Bahasa erg weinig woorden heeft, veel en veel minder dan westerse talen. Wil men zich juist uitdrukken dan ontkomt men er niet aan allerlei
voor- en achtervoegsels te gebruiken of hele lange omschrijvingen te
maken. Dit luistert allemaal erg precies want een kleine fout kan een heel ander begrip tot gevolg
hebben.
Wat ook erg belangrijk is bij het spreken van het Bahasa is het gebruik van
beleefdheidsvormen, het tonen van respect via het taalgebruik en weten waar men over kan spreken en waarover
niet. Mensen uit het Westen en zeker uit Nederland zijn gewend dat alles moet kunnen en bespreekbaar
zijn, maar in Indonesië is men nog lang niet zover (doorgedraaid ?). Het zal in Indonesië vaak voorkomen dat als men iets belangrijks te vragen heeft men geen antwoord krijgt of slechts ontwijkende
woorden, omdat het woord nee vaak niet gebruikt wordt zodat men maar moet raden wat de partij die men tegenover zich heeft
bedoelt. Als men het Bahasa goed wil gebruiken dan zal men zich ook enigszins in de Indonesische culturen moeten
verdiepen, zeker de cultuur van Midden-Java omdat dat de heersende cultuur van de politieke elite in Indonesië is en die
bepaalt hoe er in dat land gedacht en gedaan wordt.
|
|
| |
|
Solo 21 mei 2002 |
|